Gitara elektryczna... Podstawowe narzędzie siania hałasu, przedmiot pożądania chyba każdego chłopca (zaraz po kolejce i pokemonach, ew. wozie strażackim – ale to dla tych bardziej ambitnych). Przepustka do świata, gdzie woda ma kolor piwa, a kobietom wystarcza krótkie „chodź”. Ale jak tu wybrać tę jedną, jedyną (gitarę, nie kobietę) – zwłaszcza, gdy w kieszeni pusto? Ano tak:

Krok pierwszy – zapominamy o sprzęcie dostępnym na targowisku, robionym ręcznie przez nikomu nie znanych „panów Józków”, tudzież kolegów z technikum. Taki sprzęt wykazuje przedziwną, za to zdumiewająco regularną tendencję do zawodzenia w najmniej oczekiwanych momentach. Poza tym bardzo rzadko zdarza się, żeby takie wiosło stroiło. Uwierzcie – szkoda nerwów i pieniędzy – za to nawyki, których nauczycie swoje ręce walcząc z pseudo – gitarą, mogą później być trudne do zwalczenia i przeszkadzać w nauce gry.

Krok drugi – staramy się krytycznie podejść do swoich umiejętności i potrzeb muzycznych. Bez sensu jest kupować wiosło za 5.000 PLN i grać na nim raz na miesiąc przez godzinę (za tyle kasy to można duuuuuży wóz strażacki kupić). Tak samo – lepiej nie pić przez miesiąc i sprawić sobie banjo o klasę wyższe, niż dawać w trąbę regularnie i męczyć się z gitarą kapryśną niczym pogoda w Suwałkach.

Krok trzeci – TAK!!! Wreszcie idziemy do sklepu (lub buszujemy po sieci). Osobiście wyznajemy zasadę, że pod żadnym pozorem nie wolno kupować gitary przed uprzednim jej wypróbowaniem. Jeśli zrobisz inaczej – nie zdziw się, jeśli gitara będzie leżeć w ręku jak kaktus, a dotykanie gryfu będzie równie przyjemne jak dłubanie w czyimś nosie. Pamiętaj – to Ty będziesz na niej grać i to Tobie ma to wiosło pasować. Aha – rozejrzyj się po paru sklepach – w pierwszym niekoniecznie od razu muszą być najlepsze instrumenty oraz ceny.

(INTERMEZZO)
Czyli całkowicie subiektywna porada, którą możesz spokojnie pominąć, jeśli wiesz czego chcesz.
jeśli grasz muzykę lekką, np. pop-rock, reggae, ska, smoth bluesa itp. – dobrym wyborem będzie gitara „miękka”, czyli lżejsza, bardziej subtelna, np. z podstrunnicą z innego drewna niż gryf, z wielopozycyjnym przełącznikiem przystawek. Przykład takich gitar to np. Squier, niektóre gitary firmy Cort, Fendery. Do muzyki ciężkiej i bardzo ciężkiej przyda się „twarde” wiosło, z cienkim i dłuższym gryfem (24 progi), dodatkowymi mikro-strojeniami (takie pokrętła przy mostku). Nie ma sensu kombinować z przystawkami – raczej nie będziesz się nimi bawił - na ogół wystarcza jedna przy mostku, za to dobra. Takie gitary to np. BC Rich, tanie Yamahy, Mayones, Ibanez, Esp. Gitary Gibsona generalnie nadają się do każdej muzy - tylko kosztują koło 8.000 PLN

Krok czwarty – czyli część po części – na co warto zwrócić uwagę

• mostek – do wyboru jest na ogół tune-o-matic, czy po prostu nieruchomy, sztywny mostek, albo ruchomy, z wibratoremJ. Gorąco polecamy zastanowić się nad wyborem. Mostek ruchomy to fajny bajer, ale wiąże się z wieloma problemami – jeśli podczas grania trzaśnie struna, to po robocie – cały strój idzie w cholerę, a zmiana struny i ponowne zestrojenie gitary to minimum 15 minut. Dodatkowo, jeśli zmienisz grubość strun – musisz operować sprężynami napinającymi mostek (można się do nich dobrać tylko od tyłu – są pod plastikową płytką na spodzie gitary). Tysiące łez wylali młodzi gitarzyści, którzy nie mogli nastroić gitary po zmianie strun, i kręcili, kręcili, kręcili – aż mostek stał prawie pod kątem prostym – wiem, bo sam miałem takie przygody. Dodatkowo – 90 % gitarzystów których znam, prędzej czy później blokowało mostek, bo mieli dość męki. Jednak ruchomy mostek ma jedną zajebistą cechę – dodatkowe pokrętła do precyzyjnego strojenia gitary. Nie do przecenienia. Aha – do ruchomego mostku można założyć ponownie pękniętą strunę (jeśli długość na to pozwala), gdyż i tak główki strun są obcinane, a struny są trzymane przez zaciski. Optymalne wyjście, to – o zgrozo – zablokowany mostek ruchomy (najlepszy na rynku – Schaller). Cóż – wybór należy do Ciebie...

• przetworniki (przystawki) – łyk teorii – pojedyncze przystawki (single coil) charakteryzuje wysoka czułość przy równie wysokiej podatności na wzbudzenia i niepożądane szumy(pic). Jakiś koleś wykombinował kiedyś – weźmy dwa single, połączmy je razem, ale obniżmy w obu czułość. Tak powstała przystawka podwójna (double coil) – inaczej humbacker(pic). W niektórych gitarach stosuje się kilka wersji łączonych – na przykład jeden humbacker i dwa single w osobnych dziurach (pic). Takie gitary cechuje wysoka czułość, przy ciut „suchym”, „żyletowatym” brzmieniu – chociaż to na nich czysta barwa brzmi najładniej. Polecamy raczej do grania lżejszego. Najbardziej popularna kombinacja to dwa humbackery – równocześnie jest to najbardziej wszechstronna opcja. A jeśli jeszcze jedną przystawkę załadować naprawdę pierwszoligową... Hu, hu, hu... Niektórzy producenci majstrują przy humbackerach montując system pozwalający rozdzielić single i w ten sposób pozwalając uzyskać dodatkową opcję gry na samym singlu wchodzącym w skład humbackera. Ok – do rzeczy – jeśli grasz lekko – możesz sobie pozwolić na single, będziesz miał więcej opcji brzmieniowych (do 7 pozycji przełącznika odłączającego poszczególne przystawki) (pic). Jeśli grasz mocno – szybko zauważysz, że i tak grasz na jednej – góra dwóch barwach. Lepiej wtedy zdecydować się na jedną, porządną przystawkę podwójną albo dwie podwójne.

• liczba progów – standardowo jest ich 22 lub 24 (wtedy na każdej strunie są pełne dwie oktawy). Masz dużo palców i wiesz, co z nimi zrobić??? Uważasz, że 22 progi to za mało i tylko lalusie tak się ograniczają??? No to weź 24...

• potencjometry – po Polsku pokrętła, na ogół są dwa – jeden do wycisznia/zgłaśniania sygnału, drugi – do regulacji czułości sygnału – można ewentualnie nieco przytłumić „zmatowić” sobie brzmienie. Jeśli gitara ma ich więcej, to fajnie, tylko po co – zapewne i tak nie będziesz używał nawet tego drugiego.

• Gryf – MUSI być w idealnej linii prostej z mostkiem. W innych wypadkach gitara nie będzie stroiła. Dodatkowo gryf warto obejrzeć w poziomie – powinien być leciutko ukośny w stosunku do płaszczyzny deski korpusu – tak akurat, żeby struny nie zahaczały o progi. Jednak gryf musi być prosty – nie może stanowić łuku, tzw. łódeczki (pic) – wtedy gitara nie stroi na progach. Wyjściem z tej niemiłej sytuacji jest regulacja stopnia naprężenia gryfu. Zastanawiałe(a)ś się kiedyś, po jaką cholerę na samym końcu gryfu, za siodełkiem znajduje się badziewna płytka?? Pod nią kryje się...

• Pręt gryfu – to właśnie mądre urządzenie umożliwia odpowiednie wyprofilowanie gryfu. Pod płytką jest śruba, którą odpowiednio przekręcając reguluje się nachylenie gryfu – jednak uwaga!!! - to już trzeba umieć robić. Jeśli gitara, którą kupujesz, nie ma takowej śruby - a co za tym idzie – pozbawiona jest owego pręta – możesz kupić – będzie z niej śliczny prezent dla Twojego kota.

• Siodełko – czyli ta listewka ze szparami, przez które przechodzą struny. Warto sprawdzić, czy nie jest zrobione z tandetnego plastiku, który szybko się wytrze. Dodatkowo – jeśli masz zamiar obniżyć strój gitary i używać grubych strun – oceń, na ile możliwe będzie poszerzenie szpar siodełka ( co będzie zapewne konieczne, zwłaszcza dla struny nr 6). Jeśli decydujesz się na ruchomy mostek – jest po problemie – siodełko powinno być metalowe, wyposażone w dodatkowe zaciski, przez które przejdzie każda struna – chyba że zamiast drutów używasz końskich jelit, tudzież zaskrońców.

• Klucze – wbrew pozorom, ważna część osprzętu. Dobry klucz to taki, który trzyma strunę twardo, mocno i nie popuszcza jej ani na chwilę. Warto też zwrócić uwagę, na ile precyzyjne są klucze – czyli jak szerokie mają przełożenia na śrubach. Bywają klucze, które wymagają ultra precyzyjnej ręki – drgnie nadgarstek – już strój jest inny. Klucz nie powinien też chodzić zbyt ciężko. Jeśli tak jest, może to oznaczać źle spiłowane skręty śrub. Jak sprawdzić klucze? Ano, najłatwiej rozstroić ciut gitarkę i sprawdzić, jak idzie jej strojenie – jeśli nie ma z tym problemów, to uderzmy parę razy energicznie w druty. Dalej stroi? To zapewne jest ok.

Krok piąty – parę tricków, które pomogą szybko i przyjemnie przetestować wybraną gitarkę. Podłącz do piecyka i spróbuj zrobić następujące rzeczy

• koniecznie poruszaj wszystkimi potencjometrami – nie mają prawa trzeszczeć!!! Sprawdź, czy potencjometr wyciszający gitarę wycisza ją płynnie, czy gwałtownie.

• Włącz przester, uderz w struny i zwróć uwagę, jak niknie brzmienie. Jeśli po prostu się wycisza, łagodnieje i w końcu płynnie niknie – jest OK. Jeśli brzmi dobrze, a potem nagle „dławi się” i trzeszczy, i charczy, jakby ktoś położył lekko rękaw na struny – elektryka zapewne nie jest najlepszej jakości.

• Uderz w pojedynczą strunę i posłuchaj jak długo trwa sygnał (to jest tzw. sustain gitary - im dłużej, tym lepiej – tylko nie pomyl trwającego brzmienia z piskiem wzbudzenia). Jeśli niknie w akompaniamencie zgrzytów – przystawki nie są najlepsze.

• Uderz pojedynczą strunę na wysokim progu i podciągnij ją mocno. Operację powtórz kilkakrotnie. Sprawdź strój przed i po podciąganiu. Stroi tak samo??? Znaczy się klucze trzymają tak, jak trzeba.

• Nastrój strunę kamertonem i sprawdź, czy na 12 progu kamerton pokazuje to samo. Jeśli tak – ok. – progi są dobrze wystrojone.

• Sprawdź każdą strunę na każdym progu – nic nie ma prawa zahaczać i „bzyczeć”

• Sprawdź, czy mostek da się regulować w pionie i czy możliwe jest jego ładne i dokładne wytłumienie.

• Zobacz, czy gniazdo na kabel nie jest umiejscowione w sposób, który będzie przeszkadzał w graniu (niektórzy mają takie pomysły). Aha – jaka jest płytka pod gniazdem? Plastikowa??? Będą problemy.

• Z jakiego drewna jest zrobiona gitara?? Musi być napisane w papierach. Twarde drewno – np. olcha dobrze sprawdza się w graniu mocnym, miękkie (klon) w lekkim. Z hebanem nigdy nie wiadomo. Jeśli gitara jest ze sklejki, tworzywa sztucznego, lub mielonki drzewnej – nadaje się tylko na boazerię.

Krok szósty – pograj sobie spokojnie, nie przejmuj się wymownym zerkaniem sprzedawcy na zegarek, ewentualnie sprawdź sobie jeszcze inną gitarę. Podoba się ta pierwsza?? Wszystko gra?? No to dobra! Aha, kolor i kształt NAPRAWDĘ są najmniej ważne – gusta się zmieniają, a gitara zawsze tak samo stroi... albo nie...

Krok siódmy – teraz płać. Miłego grania!!!